W serii poświęconej podstawom języka hebrajskiego przyglądamy się dziś słownictwu, które przydaje się od pierwszych zajęć – ni tygodnia po hebrajsku. Okazuje się, że jest to jedno z najłatwiejszych zagadnień w całym języku, ponieważ sześć z siedmiu dni to po prostu liczby porządkowe. Tylko jeden dzień doczekał się własnej, odrębnej nazwy.
Dni tygodnia po hebrajsku
W języku hebrajskim nie istnieje osobne słowo odpowiadające polskiemu „poniedziałek”, „wtorek” czy „środa”. Zamiast odrębnych nazw dni tygodnia używa się liczb porządkowych połączonych ze słowem jom (יום), czyli „dzień”. Poniedziałek to zatem dosłownie „dzień drugi”, wtorek – „dzień trzeci”, i tak dalej. Co ważne, hebrajski tydzień rozpoczyna się od niedzieli, dlatego „dzień pierwszy” to właśnie niedziela, a nie poniedziałek. Taki układ ma swoje korzenie w biblijnym opisie stworzenia świata, w którym liczenie dni prowadzi do dnia siódmego – dnia odpoczynku.
Dni tygodnia po hebrajsku – pełna lista
Poniżej znajduje się zestawienie wszystkich dni tygodnia w języku hebrajskim wraz z transliteracją (zapisem polskimi literami) oraz zapisem oryginalnym.
jom riszon – יום ראשון – dzień pierwszy (niedziela)
jom szeni – יום שני – dzień drugi (poniedziałek)
jom szliszi – יום שלישי – dzień trzeci (wtorek)
jom rewi’i – יום רביעי – dzień czwarty (środa)
jom chamiszi – יום חמישי – dzień piąty (czwartek)
jom sziszi – יום שישי – dzień szósty (piątek)
szabat – שבת – sobota
Jak widać, wystarczy opanować liczebniki porządkowe od jednego do sześciu, aby niemal automatycznie znać nazwy sześciu dni tygodnia. To właśnie dlatego jest to jeden z pierwszych tematów, od których warto zacząć naukę.
Szabat – jedyny dzień z własną nazwą
Wyjątkiem od reguły liczb porządkowych jest siódmy dzień tygodnia. Sobota nosi nazwę szabat (שבת), która pochodzi od hebrajskiego rdzenia oznaczającego „przestać, zaprzestać”. Zgodnie z biblijnym opisem stworzenia świata siódmego dnia Bóg zaprzestał dzieła stworzenia i odpoczął. Z tego powodu szabat rozumiany jest jako dzień, w którym człowiek zatrzymuje się, odkłada codzienne zajęcia i odpoczywa. To właśnie ten szczególny status sprawił, że sobota – jako jedyny dzień tygodnia – otrzymała własną nazwę zamiast kolejnego numeru.
Warto dodać, że w tradycji żydowskiej doba rozpoczyna się o zachodzie słońca, a nie o północy. Dlatego szabat zaczyna się już w piątek wieczorem, a czas ten określany jest mianem erew szabat (ערב שבת), czyli „przedwieczerze szabatu”.
Hebrajski „szabat” a polska „sobota”
Nazwa dnia świątecznego okazuje się mieć wpływ znacznie szerszy niż tylko w obrębie języka hebrajskiego. Polskie słowo „sobota” jest bowiem zapożyczeniem wywodzącym się właśnie od hebrajskiego szabat, które trafiło do polszczyzny za pośrednictwem greki i łaciny. Oznacza to, że każdego tygodnia, wymawiając nazwę tego dnia, nieświadomie posługujemy się słowem o rodowodzie hebrajskim. Jest to jeden z wielu przykładów na to, jak głęboko język hebrajski odcisnął się na słownictwie języków, którymi posługujemy się na co dzień.
Na bieżąco polecamy różne rzeczy na naszych social mediach: Instagram, Facebook.
Jeśli chcesz się nauczyć języka hebrajskiego, zapisz się na któryś z naszych kursów.
