Znaczenie imienia Szymon

W tym wpisie pochodzenie i znaczenie imienia Szymon zostanie szerzej omówione.

Znaczenie imienia Szymon 

Hebrajskie imię שמעון (Szim’on) pochodzi od rdzenia ש-מ-ע (sz-m-’), który jest związany ze słuchem i słyszeniem. Z tego rdzenia pochodzi również słowo שמע (szama) – słuchał, słyszał. Pojawia się ono we fragmencie biblijnym, będącym najważniejszą modlitwą żydowską: שמע ישראל (Szma Israel), czyli Słuchaj Izraelu. Chodzi w niej o wysłuchanie i przyjęcie przymierza z Bogiem oraz tego, że jest jedynym Bogiem. Można więc tu zauważyć powagę użycia tego słowa.

Podobnie w imieniu Szymon chodzi o wysłuchanie, ale tym razem ze strony Boga. Księga Rodzaju podaje własne wyjaśnienie tego imienia we fragmencie: ותלד בן ותאמר יהוה שמע כי אנכי שנואה ויתן לי זה גם ותקרא שמעון („…urodziła syna i rzekła: Bóg wysłuchał, że jestem znienawidzona, i następnie dał mi też tego [syna] – i nazwała go Szymon). W biblijnej narracji Bóg zwrócił uwagę na to, że Lea nie jest kochana przez męża Jakuba i zlitował się nad nią dając jej syna, dzięki któremu mogłaby zyskać względy męża. Tu właśnie pojawia się czasownik שמע (szama’), który znaczy „słuchał, wysłuchał”.

Czasami wskazuje się na podobieństwo z imieniem Samuel, które mogłoby znaczyć, że Bóg wysłuchał. Jednak w hebrajskim שמואל (Szmuel) nie ma litery ajin (ע) z rdzenia oznaczającego słuchane, więc to imię może mieć też jakieś inne pochodzenie.

Zapisz się do nas na kurs hebrajskiego!

Biblijny Szymon

Imię występuje w Biblii 44 razy. Określany tak jest zarówno jeden z synów Jakuba jak i plemię izraelskie, które się z niego wywodziło, otrzymując to samo imię. Pojawia się głównie w kontekście spisów plemion oraz mężczyzn zdolnych do walki w tych plemionach.Sam Szymon jest ukazany jako braterski, jednak na łożu śmierci patriarcha Jakub wypomina mu, że posłużył się przemocą, żeby pomścić gwałt na swej siostrze Dinie. Za karę jego potomkowie mieli zostać rozproszeni wśród plemienia Judy. Księga Jozuego 19 podaje, że potomkom Szymona przypadło w udziale między innymi miasto Berszeba i miejscowości wewnątrz terytorium Judy.

Bardzo podobne imię Szemaja (שמעיה) pojawia się w księgach Ezdrasza i Nechemiasza, jako imię jednego z kapłanów w okresie powygnaniowym, wśród wracających do Ziemi Izraela.

Wymowa imienia Szymon w różnych językach

Imię Szymon za sprawą długiej tradycji tłumaczeń Biblii, występuje w kilku wariantach. Jego najstarszą formą jest hebrajskie שמעון (Szim’on), od którego wywodzą się późniejsze wersje greckie: Συμεών (Symeṓn) oraz Σίμων (Simōn). W tradycji greckiej obie te formy funkcjonowały równolegle, często zależnie od kontekstu.W Septuagincie używano głównie formy Symeṓn, odnoszącej się do postaci ze Starego Testamentu. Natomiast w Nowym Testamencie częściej pojawia się Simōn, które potem w grece stało się popularnym imieniem własnym wśród chrześcijan. Można się nawet spotkać w jednym tekście z obiema formami w odniesieniu do jednej osoby. W Dziejach Apostolskich apostoł Szymon Piotr bywa określany zarówno jako Σίμων, jak i Συμεών.

W późniejszej łacinie utrwaliła się forma Simon. Zachodnia tradycja chrześcijańska opierała na łacińskim tłumaczeniu Biblii. Dlatego w wielu językach europejskich utrwaliło się imię Simon, lub wywiedzione z niego (np. w polskim Szymon). Natomiast w tradycji greckiej i prawosławnej zachowała się w liturgii również forma Symeon.

W języku polskim funkcjonują dwie główne wersje: Szymon oraz znacznie rzadziej Symeon. Wersja Szymon wywodzi się od Simon, jednak nastąpiła pewna zmiana wymowy. Żeby uniknąć zmiękczenia (czyli wymowy Śimon) w miejsce „i” pojawiło się „y”. Imię Szymon jest dziś bardzo dobrze zakorzenione w polszczyźnie i doczekało się licznych zdrobnień, takich jak: Szymek, Szymuś, Szymcio, Szymi czy Szymonek.  

Żeńska wersja imienia Szymon

Imię Simon w różnych miejscach na świecie zostało przyjęte również jako odpowiednie dla dziewczynek (Simone Weil). Obok niego jest jeszcze imię Ksymena. Pochodzi ono z dawnego hiszpańskiego imienia Ximena (Jimena, czytane Szimena), które jest właśnie odpowiednikiem imienia Szymon. Natomiast w hebrajskim nie spotyka się żeńskiej wersji omawianego imienia.

Rozróżnienie Szymonów w ewangeliach

W Ewangeliach pojawia się kilku różnych mężczyzn o imieniu Szymon, co często prowadzi do ich rozróżniania według przydomków lub kontekstu. Najważniejszym jest Szymon nazwany Piotrem, jeden z dwunastu apostołów i późniejszy przywódca Kościoła. Wśród apostołów występuje także Szymon zwany Gorliwym (Kanai). 

Inną ważną postacią jest starzec Symeon ze Świątyni Jerozolimskiej, który stwierdził, że dziecko Maryji i Józefa to Mesjasz. Ewangelie nadmieniają też o Szymonie Cyrenejczyku, którego rzymscy żołnierze przymusili do niesienia krzyża Jezusa w drodze na Golgotę. Był on Żydem pochodzącym z diaspory w Cyrenei w Afryce. 

W Ewangelii pojawia się również Szymon,  który zaprosił Jezusa do siebie na ucztę. Wówczas nawrócona grzesznica namaściła stopy Jezusowi. Jezus wskazał, że jej postawa jest lepsza niż gospodarza, który go zlekceważył i nie przywitał.

Od imienia Szymon pochodzi termin symonia, które oznacza kupowanie urzędów kościelnych. Stało się tak za sprawą historii o Szymonie Magu. Według Dziejów Apostolskich chciał kupić moc Ducha Świętego widząc działania apostołów.

Inne postaci żydowskie o imieniu Szymon

W historii żydowskiej imię Szymon nosiło wiele ważnych postaci historycznych i religijnych. Jedną z nich był Szymon, brat Judy Machabeusza, który po zwycięskim powstaniu machabejskim przyczynił się do odbudowy państwa Judei i zapoczątkował dynastię Hasmoneuszy. 

Do najważniejszych duchowych autorytetów wymienionych w Talmudzie należał Szymon Sprawiedliwy (Szimon ha-Cadik), uważany za jednego z ostatnich arcykapłanów. Traktat „Pirke Awot” przypisuje się naukę: „Świat stoi na trzech rzeczach: na Torze, na służbie Bożej i na czynach miłosierdzia”. W tym samym zbiorze tradycji rabinicznych pojawia się także Szymon ben Gamliel, patriarcha Sanhedrynu, który miał powiedzieć: „Nie znalazłem dla człowieka nic lepszego niż milczenie”. 

Szczególne znaczenie w późniejszej mistyce żydowskiej ma rabbi Szymon bar Jochaj, gdyż przypisuje się mu autorstwo księgi Zohar. Jest to obszerna, a przede wszystkim fundamentalna dla kabały księga. Szimon bar Jochaj żył jeszcze w starożytności i był jednym z mistrzów talmudycznych. Z jego postacią związane są liczne legendy o jego działalności broniącej judaizm przed Rzymianami. W rocznicę jego śmierci obchodzi się święto Lag ba-Omer.

Imię Szymon pojawia się również wśród przywódców powstań przeciwko Rzymianom, takich jak Szymon bar Giora w czasie Wielkiego Powstania około 70 roku n.e. oraz Szymon bar Kochba, przywódca powstania w latach 132–135 n.e. Imię to pozostaje do dziś jednym z tradycyjnych i wciąż używanych imion żydowskich.

Podsumowanie – znaczenie imienia Szymon

Szymon to imię o niezwykle bogatej historii, sięgającej starożytnego hebrajskiego świata i tradycji biblijnej. Jego znaczenie, związane z wysłuchaniem, słuchaniem i duchową uważnością, sprawiło, że przez tysiące lat pozostawało ważne zarówno w judaizmie, jak i chrześcijaństwie. Od hebrajskiego שמעון (Szimon), przez łacińskie Simon, aż po współczesne polskie Szymon, imię przeszło długą drogę językową i kulturową. Imię to przetrwało tysiące lat, gdyż było związane z Biblią (w tym z apostołami) oraz ma uniwersalne i pozytywne znaczenie.

Na bieżąco polecamy różne rzeczy na naszych social mediach: Instagram, Facebook.