Imię Sara (שרה) znaczy po hebrajsku „księżniczka” lub „pani”. Łączy się ze słowem sar, które w Biblii oznacza księcia, dowódcę albo dostojnika, a we współczesnym hebrajskim – ministra. Sara, żona Abrahama, jest pierwszą z matek narodu żydowskiego. Jej imię otwiera parszę Chajej Sara, czyli „Życie Sary”, którą czyta się w synagogach w listopadzie.
Co znaczy imię Sara?
Imię Sara zapisuje się po hebrajsku שרה. Łączy się ze słowem sar (שר), które w Biblii oznacza księcia, dowódcę wojska albo dostojnika na dworze króla. Sara to więc „księżniczka”, „pani”, ktoś, kto ma władzę i godność. Podobne słowo występuje w języku akadyjskim, w którym šarratu znaczyło „królowa”.
Słowo sar jest używane także we współczesnym hebrajskim. Oznacza ministra w rządzie, a forma żeńska sara – ministrę.
| Po polsku | Wymowa | Po hebrajsku |
|---|---|---|
| Sara (imię); ministra | Sara | שרה |
| Saraj (pierwotne imię Sary) | Saraj | שרי |
| książę, dostojnik; minister | sar | שר |
| życie | chajim | חיים |
Saraj i Sara – zmiana imienia
Sara nie zawsze nosiła to imię. Przez większą część swojej historii nazywa się Saraj (שרי). Imię zmienia się dopiero wtedy, gdy Bóg zawiera przymierze z Abrahamem: „Żony twojej nie będziesz nazywał Saraj, lecz jej imię będzie Sara” (Rdz 17,15). W tym samym rozdziale Abram otrzymuje imię Abraham – piszemy o tym we wpisie o parszy Lech Lecha.
Językowo Saraj i Sara to najpewniej dwie formy tego samego imienia. Tradycja żydowska nadała jednak tej zmianie znaczenie. Talmud (Berachot 13a) wyjaśnia, że Saraj oznacza „moja księżniczka”, czyli księżniczkę jednego rodu, natomiast Sara jest księżniczką dla wszystkich.
Talmud jerozolimski (Sanhedryn 2,6) przekazuje jeszcze inną tradycję. Litera jod (י), usunięta z imienia Saraj, ma wartość liczbową 10. Została podzielona na dwie litery he (ה), każda o wartości 5. Jedną otrzymała Sara, a drugą Abram, który od tej chwili nazywa się Abraham. O wartościach liczbowych liter piszemy we wpisie o gematrii, a o samej literze he – we wpisie Alfabet hebrajski – litera he.
Parsza Chajej Sara – „Życie Sary”
| Nazwa | Chajej Sara (חיי שרה) – „Życie Sary” |
| Fragment | Rdz 23,1 – 25,18 |
| Miejsce w cyklu | 5. parsza (po Wajera, przed Toldot) |
| Haftara | 1 Krl 1,1–31 |
| Kiedy jest czytana | W listopadzie. W 2026 roku: 7 listopada |
Nazwa parszy pochodzi od jej pierwszych słów: Wa-jihju chajej Sara – „A życia Sary było sto dwadzieścia siedem lat” (Rdz 23,1). Sara jest jedyną kobietą w Biblii, przy której podano wiek w chwili śmierci. Choć parsza zaczyna się od jej śmierci i pogrzebu, nosi tytuł „życie”. Warto dodać, że słowo „życie” – chajim (חיים) – ma w hebrajskim zawsze liczbę mnogą.
Raszi zwraca uwagę na to, jak zapisano jej wiek: „sto lat i dwadzieścia lat i siedem lat”, z trzykrotnym powtórzeniem słowa „lat”. Według jego komentarza każdy etap życia Sary był tak samo dobry: w wieku stu lat była bez grzechu jak dwudziestolatka, a w wieku dwudziestu lat piękna jak siedmiolatka. Komentatorzy dodają, że życie człowieka mierzy się nie tylko liczbą lat, ale też tym, co po sobie pozostawia.
Po śmierci Sary Abraham kupuje grotę Machpela w Hebronie za 400 sykli srebra (Rdz 23,15–16) i tam ją chowa. To pierwszy kawałek ziemi, który rodzina Abrahama ma na własność. W tej samej grocie pochowani zostali później Abraham, Izaak, Rebeka, Jakub i Lea.
Izaak i Rebeka – znaczenie imion
Dalsza część parszy opowiada o tym, co Sara i Abraham pozostawili po sobie, czyli o ich potomstwie. W języku hebrajskim imiona rzadko są przypadkowe – zwykle niosą znaczenie, grę słów albo zapowiedź losu danej postaci.
Izaak to po hebrajsku Jicchak (יצחק), od rdzenia צ־ח־ק – „śmiać się”. Gdy Sara w podeszłym wieku usłyszała, że urodzi syna, „roześmiała się w sobie” – wa-ticchak Sara be-kirba (Rdz 18,12). Po narodzinach Izaaka powiedziała: „Bóg sprawił mi śmiech; ktokolwiek o tym usłyszy, będzie się śmiał razem ze mną” (Rdz 21,6).
Rebeka to po hebrajsku Riwka (רבקה). Imię łączy się zwykle z rdzeniem ר־ב־ק – „wiązać, przywiązywać”. W Biblii egel marbek to cielę trzymane na uwięzi, a podobne słowo w języku arabskim także znaczy „wiązać”. Symbolicznie imię odnosi się do roli Rebeki, która łączy dwa rody – rodzinę Abrahama i swoją rodzinę z Mezopotamii.
Sługa Abrahama spotyka Rebekę przy studni. Prosi ją o wodę, a ona poi także jego dziesięć wielbłądów (Rdz 24,10–20). Gdy rodzina pyta ją, czy pojedzie z nim do dalekiego kraju, odpowiada jednym słowem: elech – „pójdę” (Rdz 24,58).
Więcej o imionach biblijnych
Znaczenia imion opisujemy w osobnej serii. Przeczytaj też o imionach Tamar, Miriam i Maria oraz Jakub. Jeśli chcesz, zaproponuj w komentarzu kolejne imię. A jeśli chcesz czytać Biblię w oryginale, zapraszamy na kurs hebrajskiego biblijnego online.
Najczęstsze pytania
Co znaczy imię Sara?
Sara (שרה) znaczy po hebrajsku „księżniczka” lub „pani”. Imię łączy się ze słowem sar – „książę, dostojnik”, które we współczesnym hebrajskim oznacza ministra.
Jaka jest różnica między imieniem Saraj a Sara?
To dwie formy tego samego imienia. Według Talmudu Saraj znaczy „moja księżniczka”, a Sara – „księżniczka dla wszystkich”. Bóg zmienia imię Saraj na Sara w Rdz 17,15.
Ile lat żyła Sara?
Według Księgi Rodzaju Sara żyła 127 lat (Rdz 23,1). To jedyna kobieta w Biblii, przy której podano wiek w chwili śmierci.
Co znaczy Chajej Sara?
Chajej Sara (חיי שרה) znaczy „Życie Sary”. To nazwa piątej parszy Tory (Rdz 23,1 – 25,18), która opowiada o śmierci i pogrzebie Sary oraz o małżeństwie Izaaka i Rebeki.